<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="en">
	<id>https://esi.kemenbud.go.id/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Batig_Slot_Politiek</id>
	<title>Batig Slot Politiek - Revision history</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://esi.kemenbud.go.id/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Batig_Slot_Politiek"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;action=history"/>
	<updated>2026-07-19T03:37:39Z</updated>
	<subtitle>Revision history for this page on the wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;diff=5517&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin: Text replacement - &quot;Penulis : Sarlota&quot; to &quot;{{Penulis|Sarlota Naema Sipa|UNIVERSITAS NUSA CENDANA|Prof. Dr. Singgih Tri Sulistiyono, M. Hum.}}&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;diff=5517&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-10T10:55:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Text replacement - &amp;quot;Penulis : Sarlota&amp;quot; to &amp;quot;{{Penulis|Sarlota Naema Sipa|UNIVERSITAS NUSA CENDANA|Prof. Dr. Singgih Tri Sulistiyono, M. Hum.}}&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Older revision&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revision as of 17:55, 10 August 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l11&quot;&gt;Line 11:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 11:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pada 1860 seorang mantan pejabat kolonial bernama [[Douwes Dekker, E.F.E (Danudirja Setiabudi)|Eduard Douwes Dekker]] dengan menggunakan nama samaran Multatuli menerbitkan sebuah novel yang berjudul &amp;#039;&amp;#039;Max Havelaar&amp;#039;&amp;#039;. Buku ini menceritakan sikap dan Tindakan pemerintah kolonial yang lalim dan korup di Jawa yang kemudian menjadi perdebatan politik di Belanda untuk segera dihapusnya &amp;#039;&amp;#039;Cultuurstelsel&amp;#039;&amp;#039; (Ricklefs, 2005: 268-269).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pada 1860 seorang mantan pejabat kolonial bernama [[Douwes Dekker, E.F.E (Danudirja Setiabudi)|Eduard Douwes Dekker]] dengan menggunakan nama samaran Multatuli menerbitkan sebuah novel yang berjudul &amp;#039;&amp;#039;Max Havelaar&amp;#039;&amp;#039;. Buku ini menceritakan sikap dan Tindakan pemerintah kolonial yang lalim dan korup di Jawa yang kemudian menjadi perdebatan politik di Belanda untuk segera dihapusnya &amp;#039;&amp;#039;Cultuurstelsel&amp;#039;&amp;#039; (Ricklefs, 2005: 268-269).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Penulis &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;: &lt;/del&gt;Sarlota&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{&lt;/ins&gt;Penulis&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|&lt;/ins&gt;Sarlota &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Naema Sipa|UNIVERSITAS NUSA CENDANA|Prof. Dr. Singgih Tri Sulistiyono, M. Hum.}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;diff=4572&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin: Text replacement - &quot;Category:Istilah&quot; to &quot;{{Comment}}
Category:Istilah&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;diff=4572&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-08T06:09:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Text replacement - &amp;quot;&lt;a href=&quot;/wiki/Category:Istilah&quot; title=&quot;Category:Istilah&quot;&gt;Category:Istilah&lt;/a&gt;&amp;quot; to &amp;quot;{{Comment}} &lt;a href=&quot;/wiki/Category:Istilah&quot; title=&quot;Category:Istilah&quot;&gt;Category:Istilah&lt;/a&gt;&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Older revision&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revision as of 13:09, 8 August 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l23&quot;&gt;Line 23:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 23:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;TIM Nasional Penulisan Sejarah di Indonesia (2010), &amp;#039;&amp;#039;Sejarah Nasional Indonesia Jilid IV- Kemunculan Penjajah di Indonesia.&amp;#039;&amp;#039; Jakarta: Balai Pustaka.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;TIM Nasional Penulisan Sejarah di Indonesia (2010), &amp;#039;&amp;#039;Sejarah Nasional Indonesia Jilid IV- Kemunculan Penjajah di Indonesia.&amp;#039;&amp;#039; Jakarta: Balai Pustaka.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{Comment}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Istilah]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Istilah]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;diff=3898&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin at 20:26, 6 August 2023</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;diff=3898&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-06T20:26:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Older revision&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revision as of 03:26, 7 August 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{DISPLAYTITLE:&amp;#039;&amp;#039;Batig Slot Politiek&amp;#039;&amp;#039;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{DISPLAYTITLE:&amp;#039;&amp;#039;Batig Slot Politiek&amp;#039;&amp;#039;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;Batig Slot Politiek&#039;&#039; atau Politik Saldo Untung merupakan satu kebijakan dari Gubernur Jenderal Johannes Van den Bosch untuk mengambil keuntungan dari Sistem Tanam Paksa (&#039;&#039;Cuulturstelsel&#039;&#039;). Dapat dikatakan bahwa  &#039;&#039;Batig Slot Politik&#039;&#039; adalah upaya memaksimalkan sistem Tanam Paksa (1830-1870) yang telah berjalan (R. A. Djakatirtana 1961: 39).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;Batig Slot Politiek&#039;&#039; atau Politik Saldo Untung merupakan satu kebijakan dari Gubernur Jenderal &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Johannes &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Graaf &lt;/ins&gt;Van den Bosch&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|Johannes Van den Bosch]] &lt;/ins&gt;untuk mengambil keuntungan dari Sistem Tanam Paksa (&#039;&#039;Cuulturstelsel&#039;&#039;). Dapat dikatakan bahwa  &#039;&#039;Batig Slot Politik&#039;&#039; adalah upaya memaksimalkan sistem Tanam Paksa (1830-1870) yang telah berjalan (R. A. Djakatirtana 1961: 39).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Strategi Johannes Van den Bosch ini juga turut melibatkan pemimpin-pemimpin lokal di Jawa. Jika sebelumnya Gubernur Jenderal Daendels menempatkan Bupati sebagai pejabat dan bukan kepala daerah dalam birokrasi kolonial, maka pada politik Johannes Van den Bosch ini, derajat Bupati diangkat sehingga secara tidak langsung Bupati dapat mengendalikan rakyat untuk mematuhi tujuan dari &#039;&#039;Batig Slot Politik&#039;&#039; (A. M. Djuliati Suroyo 2000: 127). Namun demikian, pada akhirnya pemerintah kolonial melakukan kecurangan dan tidak menepati ketentuan-ketentuan yang telah berlaku dalam Sistem Tanam Paksa. Rakyat jajahan menderita karena beban yang diletakan di atas pundak rakyat semakin hari semakin berat.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Strategi Johannes Van den Bosch ini juga turut melibatkan pemimpin-pemimpin lokal di Jawa. Jika sebelumnya Gubernur Jenderal &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Herman Willem &lt;/ins&gt;Daendels&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|Daendels]] &lt;/ins&gt;menempatkan Bupati sebagai pejabat dan bukan kepala daerah dalam birokrasi kolonial, maka pada politik Johannes Van den Bosch ini, derajat Bupati diangkat sehingga secara tidak langsung Bupati dapat mengendalikan rakyat untuk mematuhi tujuan dari &#039;&#039;Batig Slot Politik&#039;&#039; (A. M. Djuliati Suroyo 2000: 127). Namun demikian, pada akhirnya pemerintah kolonial melakukan kecurangan dan tidak menepati ketentuan-ketentuan yang telah berlaku dalam Sistem Tanam Paksa. Rakyat jajahan menderita karena beban yang diletakan di atas pundak rakyat semakin hari semakin berat.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Salah satu ciri dari Sistem Tanam Paksa adalah pemungutan pajak dari rakyat dalam bentuk hasil-hasil pertanian rakyat. Ketentuan dari Sistem Tanam Paksa yang dijalankan di Hindia Belanda terdapat dalam &#039;&#039;Stadsblad&#039;&#039; No. 22 tahun 1834. Namun demikian, ketentuan tersebut tidak berjalan sesuai ketentuan. Pemerintah kolonial menyalahgunakan kekuasaan dari pemimpin tradisional untuk memaksa rakyat menyerahkan sebagian tanah dalam rangka menjalankan Sistem Tanam Paksa, sehingga berhasil memperoleh &#039;&#039;batig slot&#039;&#039; atau saldo untung dilihat dari angka keuntungan dari tahun ke tahun. Tercatat antara tahun 1832 dan 1867 saldo untung mencapai f 967 juta dan 10 tahun berikutnya, 1877, mencapai jumlah f 287 juta. Dengan demikian jumlah total saldo untung yang diperoleh negeri Belanda dari Sistem Tanam Paksa selama empat dasawarsa kurang lebih mencapai angka f 784 juta, sebuah angka yang cukup tinggi pada masa itu (TIM Nasional Penulisan Sejarah Nasional Indonesia 2010: 369).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Salah satu ciri dari &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Sistem Tanam Paksa&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;adalah pemungutan pajak dari rakyat dalam bentuk hasil-hasil pertanian rakyat. Ketentuan dari Sistem Tanam Paksa yang dijalankan di Hindia Belanda terdapat dalam &#039;&#039;Stadsblad&#039;&#039; No. 22 tahun 1834. Namun demikian, ketentuan tersebut tidak berjalan sesuai ketentuan. Pemerintah kolonial menyalahgunakan kekuasaan dari pemimpin tradisional untuk memaksa rakyat menyerahkan sebagian tanah dalam rangka menjalankan Sistem Tanam Paksa, sehingga berhasil memperoleh &#039;&#039;batig slot&#039;&#039; atau saldo untung dilihat dari angka keuntungan dari tahun ke tahun. Tercatat antara tahun 1832 dan 1867 saldo untung mencapai f 967 juta dan 10 tahun berikutnya, 1877, mencapai jumlah f 287 juta. Dengan demikian jumlah total saldo untung yang diperoleh negeri Belanda dari Sistem Tanam Paksa selama empat dasawarsa kurang lebih mencapai angka f 784 juta, sebuah angka yang cukup tinggi pada masa itu (TIM Nasional Penulisan Sejarah Nasional Indonesia 2010: 369).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Jenis tanaman perkebunan masyarakat Hindia Belanda telah ditentukan oleh pemerintah kolonial, seperti gula, nila/indigo, teh, tembakau, kayu manis, kapas dan kopi. Jelas bahwa tanaman-tanaman tersebut amat penting dalam Sistem Tanam Paksa. Dalam kebijakan &amp;#039;&amp;#039;Batig Slot Politiek,&amp;#039;&amp;#039; tanaman dagang terpenting yang ditanam adalah kopi, tebu/gula, dan nila/indigo. Selain itu jumlah masyarakat yang terlibat dalam penanaman ini juga penting. Pada 1858 terdapat 450.000 orang yang terlibat dalam penanaman kopi, 300.000 orang terlibat dalam penanaman tebu dan 110.000 orang dalam penanaman Nila (Tim Nasional Penulisan Sejarah Nasional Indonesia 2010: 361).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Jenis tanaman perkebunan masyarakat Hindia Belanda telah ditentukan oleh pemerintah kolonial, seperti gula, nila/indigo, teh, tembakau, kayu manis, kapas dan kopi. Jelas bahwa tanaman-tanaman tersebut amat penting dalam Sistem Tanam Paksa. Dalam kebijakan &amp;#039;&amp;#039;Batig Slot Politiek,&amp;#039;&amp;#039; tanaman dagang terpenting yang ditanam adalah kopi, tebu/gula, dan nila/indigo. Selain itu jumlah masyarakat yang terlibat dalam penanaman ini juga penting. Pada 1858 terdapat 450.000 orang yang terlibat dalam penanaman kopi, 300.000 orang terlibat dalam penanaman tebu dan 110.000 orang dalam penanaman Nila (Tim Nasional Penulisan Sejarah Nasional Indonesia 2010: 361).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pada 1860 seorang mantan pejabat kolonial bernama Eduard Douwes Dekker dengan menggunakan nama &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;samara &lt;/del&gt;Multatuli menerbitkan sebuah novel yang berjudul &#039;&#039;Max Havelaar&#039;&#039;. Buku ini menceritakan sikap dan Tindakan pemerintah kolonial yang lalim dan korup di Jawa yang kemudian menjadi perdebatan politik di Belanda untuk segera dihapusnya &#039;&#039;Cultuurstelsel&#039;&#039; (Ricklefs, 2005: 268-269).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pada 1860 seorang mantan pejabat kolonial bernama &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Douwes Dekker, E.F.E (Danudirja Setiabudi)|&lt;/ins&gt;Eduard Douwes Dekker&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;dengan menggunakan nama &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;samaran &lt;/ins&gt;Multatuli menerbitkan sebuah novel yang berjudul &#039;&#039;Max Havelaar&#039;&#039;. Buku ini menceritakan sikap dan Tindakan pemerintah kolonial yang lalim dan korup di Jawa yang kemudian menjadi perdebatan politik di Belanda untuk segera dihapusnya &#039;&#039;Cultuurstelsel&#039;&#039; (Ricklefs, 2005: 268-269).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Penulis : Sarlota&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Penulis : Sarlota&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;diff=3199&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin at 04:08, 26 July 2023</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;diff=3199&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-07-26T04:08:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Older revision&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revision as of 11:08, 26 July 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Batig Slot Politiek &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;atau Politik Saldo Untung merupakan satu kebijakan dari Gubernur Jenderal Johannes Van den Bosch untuk mengambil keuntungan dari Sistem Tanam Paksa (Cuulturstelsel). Dapat dikatakan bahwa  Batig Slot Politik adalah upaya memaksimalkan sistem Tanam Paksa (1830-1870) yang telah berjalan (R. A. Djakatirtana 1961: 39).&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{DISPLAYTITLE:&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Batig Slot Politiek&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Strategi Johannes Van den Bosch ini juga turut melibatkan pemimpin-pemimpin lokal di Jawa. Jika sebelumnya &lt;/del&gt;Gubernur Jenderal &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Daendels menempatkan Bupati sebagai pejabat dan bukan kepala daerah dalam birokrasi kolonial, maka pada politik &lt;/del&gt;Johannes Van den Bosch &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ini, derajat Bupati diangkat sehingga secara tidak langsung Bupati dapat mengendalikan rakyat &lt;/del&gt;untuk &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;mematuhi tujuan &lt;/del&gt;dari Batig Slot Politik (A. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;M. Djuliati Suroyo 2000&lt;/del&gt;: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;127&lt;/del&gt;)&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. Namun demikian, pada akhirnya pemerintah kolonial melakukan kecurangan dan tidak menepati ketentuan-ketentuan yang telah berlaku dalam Sistem Tanam Paksa. Rakyat jajahan menderita karena beban yang diletakan di atas pundak rakyat semakin hari semakin berat&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;Batig Slot Politiek&#039;&#039; atau Politik Saldo Untung merupakan satu kebijakan dari &lt;/ins&gt;Gubernur Jenderal Johannes Van den Bosch untuk &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;mengambil keuntungan &lt;/ins&gt;dari &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Sistem Tanam Paksa (&#039;&#039;Cuulturstelsel&#039;&#039;). Dapat dikatakan bahwa  &#039;&#039;&lt;/ins&gt;Batig Slot Politik&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; adalah upaya memaksimalkan sistem Tanam Paksa &lt;/ins&gt;(&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1830-1870) yang telah berjalan (R. &lt;/ins&gt;A. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Djakatirtana 1961&lt;/ins&gt;: &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;39&lt;/ins&gt;).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Salah satu ciri dari Sistem Tanam Paksa adalah pemungutan pajak dari rakyat &lt;/del&gt;dalam &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;bentuk hasil-hasil pertanian &lt;/del&gt;rakyat. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ketentuan dari Sistem Tanam Paksa yang dijalankan di Hindia Belanda terdapat dalam Stadsblad No&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;22 tahun 1834&lt;/del&gt;. Namun demikian, ketentuan &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;tersebut tidak berjalan sesuai &lt;/del&gt;ketentuan&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. Pemerintah kolonial menyalahgunakan kekuasaan dari pemimpin tradisional untuk memaksa rakyat menyerahkan sebagian tanah &lt;/del&gt;dalam &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;rangka menjalankan &lt;/del&gt;Sistem Tanam Paksa&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, sehingga berhasil memperoleh batig slot atau saldo untung dilihat dari angka keuntungan dari tahun ke tahun&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Tercatat antara tahun 1832 dan 1867 saldo untung mencapai f 967 juta dan 10 tahun berikutnya, 1877, mencapai jumlah f 287 juta. Dengan demikian jumlah total saldo untung &lt;/del&gt;yang &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;diperoleh negeri Belanda dari Sistem Tanam Paksa selama empat dasawarsa kurang lebih mencapai angka f 784 juta, sebuah angka yang cukup tinggi pada masa itu (TIM Nasional Penulisan Sejarah Nasional Indonesia 2010: 369)&lt;/del&gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Strategi Johannes Van den Bosch ini juga turut melibatkan pemimpin-pemimpin lokal di Jawa. Jika sebelumnya Gubernur Jenderal Daendels menempatkan Bupati sebagai pejabat dan bukan kepala daerah &lt;/ins&gt;dalam &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;birokrasi kolonial, maka pada politik Johannes Van den Bosch ini, derajat Bupati diangkat sehingga secara tidak langsung Bupati dapat mengendalikan &lt;/ins&gt;rakyat &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;untuk mematuhi tujuan dari &#039;&#039;Batig Slot Politik&#039;&#039; (A&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;M&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Djuliati Suroyo 2000: 127)&lt;/ins&gt;. Namun demikian, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;pada akhirnya pemerintah kolonial melakukan kecurangan dan tidak menepati &lt;/ins&gt;ketentuan&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;-&lt;/ins&gt;ketentuan &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yang telah berlaku &lt;/ins&gt;dalam Sistem Tanam Paksa. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Rakyat jajahan menderita karena beban &lt;/ins&gt;yang &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;diletakan di atas pundak rakyat semakin hari semakin berat&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Jenis tanaman perkebunan masyarakat &lt;/del&gt;Hindia Belanda &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;telah ditentukan oleh pemerintah kolonial&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;seperti gula, nila/indigo, teh, tembakau, kayu manis, kapas dan kopi&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Jelas bahwa tanaman-tanaman tersebut amat penting &lt;/del&gt;dalam Sistem Tanam Paksa. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Dalam kebijakan Batig Slot Politiek&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;tanaman dagang terpenting yang ditanam adalah kopi&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;tebu/gula, dan nila/indigo&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Selain itu &lt;/del&gt;jumlah &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;masyarakat &lt;/del&gt;yang &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;terlibat dalam penanaman ini juga penting. Pada 1858 terdapat 450.000 orang &lt;/del&gt;yang &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;terlibat dalam penanaman kopi, 300.000 orang terlibat dalam penanaman tebu dan 110.000 orang dalam penanaman Nila &lt;/del&gt;(&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Tim &lt;/del&gt;Nasional Penulisan Sejarah Nasional Indonesia 2010: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;361&lt;/del&gt;).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Salah satu ciri dari Sistem Tanam Paksa adalah pemungutan pajak dari rakyat dalam bentuk hasil-hasil pertanian rakyat. Ketentuan dari Sistem Tanam Paksa yang dijalankan di &lt;/ins&gt;Hindia Belanda &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;terdapat dalam &#039;&#039;Stadsblad&#039;&#039; No. 22 tahun 1834. Namun demikian&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ketentuan tersebut tidak berjalan sesuai ketentuan&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Pemerintah kolonial menyalahgunakan kekuasaan dari pemimpin tradisional untuk memaksa rakyat menyerahkan sebagian tanah &lt;/ins&gt;dalam &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;rangka menjalankan &lt;/ins&gt;Sistem Tanam Paksa&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, sehingga berhasil memperoleh &#039;&#039;batig slot&#039;&#039; atau saldo untung dilihat dari angka keuntungan dari tahun ke tahun&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Tercatat antara tahun 1832 dan 1867 saldo untung mencapai f 967 juta dan 10 tahun berikutnya&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1877&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;mencapai jumlah f 287 juta&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Dengan demikian &lt;/ins&gt;jumlah &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;total saldo untung &lt;/ins&gt;yang &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;diperoleh negeri Belanda dari Sistem Tanam Paksa selama empat dasawarsa kurang lebih mencapai angka f 784 juta, sebuah angka &lt;/ins&gt;yang &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;cukup tinggi pada masa itu &lt;/ins&gt;(&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;TIM &lt;/ins&gt;Nasional Penulisan Sejarah Nasional Indonesia 2010: &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;369&lt;/ins&gt;).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pada 1860 seorang mantan pejabat kolonial bernama Eduard Douwes Dekker dengan menggunakan nama samara Multatuli menerbitkan sebuah novel yang berjudul Max Havelaar. Buku ini menceritakan sikap dan Tindakan pemerintah kolonial yang lalim dan korup di Jawa yang kemudian menjadi perdebatan politik di Belanda untuk segera dihapusnya Cultuurstelsel (Ricklefs, 2005: 268-269).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Jenis tanaman perkebunan masyarakat Hindia Belanda telah ditentukan oleh pemerintah kolonial, seperti gula, nila/indigo, teh, tembakau, kayu manis, kapas dan kopi. Jelas bahwa tanaman-tanaman tersebut amat penting dalam Sistem Tanam Paksa. Dalam kebijakan &#039;&#039;Batig Slot Politiek,&#039;&#039; tanaman dagang terpenting yang ditanam adalah kopi, tebu/gula, dan nila/indigo. Selain itu jumlah masyarakat yang terlibat dalam penanaman ini juga penting. Pada 1858 terdapat 450.000 orang yang terlibat dalam penanaman kopi, 300.000 orang terlibat dalam penanaman tebu dan 110.000 orang dalam penanaman Nila (Tim Nasional Penulisan Sejarah Nasional Indonesia 2010: 361).&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pada 1860 seorang mantan pejabat kolonial bernama Eduard Douwes Dekker dengan menggunakan nama samara Multatuli menerbitkan sebuah novel yang berjudul &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Max Havelaar&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;. Buku ini menceritakan sikap dan Tindakan pemerintah kolonial yang lalim dan korup di Jawa yang kemudian menjadi perdebatan politik di Belanda untuk segera dihapusnya &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Cultuurstelsel&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;(Ricklefs, 2005: 268-269).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Penulis : Sarlota&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Penulis : Sarlota&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l14&quot;&gt;Line 14:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 16:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Referensi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Referensi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Djakatirtana, R. A., R. Santoso Poedjosoebroto (1961), Sedjarah Perekonomian. Jogjakarta: Jajasan Badan Penerbit Gadjah Mada.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Djakatirtana, R. A., R. Santoso Poedjosoebroto (1961), &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Sedjarah Perekonomian.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;Jogjakarta: Jajasan Badan Penerbit Gadjah Mada.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Djuliati Suroyo, A.M. (2000), Eksploitasi Kolonial Abad XIX, Kerja Wajib di Keresidenan Kedu 1800-1890. Yogyakarta: Yayasan Untuk Indonesia.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Djuliati Suroyo, A.M. (2000), &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Eksploitasi Kolonial Abad XIX, Kerja Wajib di Keresidenan Kedu 1800-1890.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;Yogyakarta: Yayasan Untuk Indonesia.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ricklefs, M. C. (2005), Sejarah Indonesia Modern 1200-2004. Jakarta: Serambi Ilmu Semesta.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ricklefs, M. C. (2005), &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Sejarah Indonesia Modern 1200-2004.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;Jakarta: Serambi Ilmu Semesta.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;TIM Nasional Penulisan Sejarah di Indonesia (2010), Sejarah Nasional Indonesia Jilid IV- Kemunculan Penjajah di Indonesia. Jakarta: Balai Pustaka.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;TIM Nasional Penulisan Sejarah di Indonesia (2010), &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Sejarah Nasional Indonesia Jilid IV- Kemunculan Penjajah di Indonesia.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;Jakarta: Balai Pustaka.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Istilah]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Istilah]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;diff=575&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin: Created page with &quot;Batig Slot Politiek atau Politik Saldo Untung merupakan satu kebijakan dari Gubernur Jenderal Johannes Van den Bosch untuk mengambil keuntungan dari Sistem Tanam Paksa (Cuulturstelsel). Dapat dikatakan bahwa  Batig Slot Politik adalah upaya memaksimalkan sistem Tanam Paksa (1830-1870) yang telah berjalan (R. A. Djakatirtana 1961: 39).  Strategi Johannes Van den Bosch ini juga turut melibatkan pemimpin-pemimpin lokal di Jawa. Jika sebelumnya Gubernur Jenderal Daendels me...&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://esi.kemenbud.go.id/index.php?title=Batig_Slot_Politiek&amp;diff=575&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-05-23T08:06:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Created page with &amp;quot;Batig Slot Politiek atau Politik Saldo Untung merupakan satu kebijakan dari Gubernur Jenderal Johannes Van den Bosch untuk mengambil keuntungan dari Sistem Tanam Paksa (Cuulturstelsel). Dapat dikatakan bahwa  Batig Slot Politik adalah upaya memaksimalkan sistem Tanam Paksa (1830-1870) yang telah berjalan (R. A. Djakatirtana 1961: 39).  Strategi Johannes Van den Bosch ini juga turut melibatkan pemimpin-pemimpin lokal di Jawa. Jika sebelumnya Gubernur Jenderal Daendels me...&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;New page&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Batig Slot Politiek atau Politik Saldo Untung merupakan satu kebijakan dari Gubernur Jenderal Johannes Van den Bosch untuk mengambil keuntungan dari Sistem Tanam Paksa (Cuulturstelsel). Dapat dikatakan bahwa  Batig Slot Politik adalah upaya memaksimalkan sistem Tanam Paksa (1830-1870) yang telah berjalan (R. A. Djakatirtana 1961: 39).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Strategi Johannes Van den Bosch ini juga turut melibatkan pemimpin-pemimpin lokal di Jawa. Jika sebelumnya Gubernur Jenderal Daendels menempatkan Bupati sebagai pejabat dan bukan kepala daerah dalam birokrasi kolonial, maka pada politik Johannes Van den Bosch ini, derajat Bupati diangkat sehingga secara tidak langsung Bupati dapat mengendalikan rakyat untuk mematuhi tujuan dari Batig Slot Politik (A. M. Djuliati Suroyo 2000: 127). Namun demikian, pada akhirnya pemerintah kolonial melakukan kecurangan dan tidak menepati ketentuan-ketentuan yang telah berlaku dalam Sistem Tanam Paksa. Rakyat jajahan menderita karena beban yang diletakan di atas pundak rakyat semakin hari semakin berat.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Salah satu ciri dari Sistem Tanam Paksa adalah pemungutan pajak dari rakyat dalam bentuk hasil-hasil pertanian rakyat. Ketentuan dari Sistem Tanam Paksa yang dijalankan di Hindia Belanda terdapat dalam Stadsblad No. 22 tahun 1834. Namun demikian, ketentuan tersebut tidak berjalan sesuai ketentuan. Pemerintah kolonial menyalahgunakan kekuasaan dari pemimpin tradisional untuk memaksa rakyat menyerahkan sebagian tanah dalam rangka menjalankan Sistem Tanam Paksa, sehingga berhasil memperoleh batig slot atau saldo untung dilihat dari angka keuntungan dari tahun ke tahun. Tercatat antara tahun 1832 dan 1867 saldo untung mencapai f 967 juta dan 10 tahun berikutnya, 1877, mencapai jumlah f 287 juta. Dengan demikian jumlah total saldo untung yang diperoleh negeri Belanda dari Sistem Tanam Paksa selama empat dasawarsa kurang lebih mencapai angka f 784 juta, sebuah angka yang cukup tinggi pada masa itu (TIM Nasional Penulisan Sejarah Nasional Indonesia 2010: 369). &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Jenis tanaman perkebunan masyarakat Hindia Belanda telah ditentukan oleh pemerintah kolonial, seperti gula, nila/indigo, teh, tembakau, kayu manis, kapas dan kopi. Jelas bahwa tanaman-tanaman tersebut amat penting dalam Sistem Tanam Paksa. Dalam kebijakan Batig Slot Politiek, tanaman dagang terpenting yang ditanam adalah kopi, tebu/gula, dan nila/indigo. Selain itu jumlah masyarakat yang terlibat dalam penanaman ini juga penting. Pada 1858 terdapat 450.000 orang yang terlibat dalam penanaman kopi, 300.000 orang terlibat dalam penanaman tebu dan 110.000 orang dalam penanaman Nila (Tim Nasional Penulisan Sejarah Nasional Indonesia 2010: 361).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Pada 1860 seorang mantan pejabat kolonial bernama Eduard Douwes Dekker dengan menggunakan nama samara Multatuli menerbitkan sebuah novel yang berjudul Max Havelaar. Buku ini menceritakan sikap dan Tindakan pemerintah kolonial yang lalim dan korup di Jawa yang kemudian menjadi perdebatan politik di Belanda untuk segera dihapusnya Cultuurstelsel (Ricklefs, 2005: 268-269).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Penulis : Sarlota&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Referensi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Djakatirtana, R. A., R. Santoso Poedjosoebroto (1961), Sedjarah Perekonomian. Jogjakarta: Jajasan Badan Penerbit Gadjah Mada.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Djuliati Suroyo, A.M. (2000), Eksploitasi Kolonial Abad XIX, Kerja Wajib di Keresidenan Kedu 1800-1890. Yogyakarta: Yayasan Untuk Indonesia.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ricklefs, M. C. (2005), Sejarah Indonesia Modern 1200-2004. Jakarta: Serambi Ilmu Semesta.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
TIM Nasional Penulisan Sejarah di Indonesia (2010), Sejarah Nasional Indonesia Jilid IV- Kemunculan Penjajah di Indonesia. Jakarta: Balai Pustaka.&lt;br /&gt;
[[Category:Istilah]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
</feed>